ธรรมะสมสมัย

หลวงพ่อไสว ชมไกร



มีบุญมีโอกาส หมดบุญหมดวาสนา

ขอจำเริญพร ธรรมะสบายๆ สไตล์วัดพระธาตุทุ่งเศรษฐี ต้อนรับปีใหม่ พุทธศักราช 2569 โอกาสนี้ขอเชิญทำบุญวันขึ้นปีใหม่ ด้วยถ้อยคำว่า “มีบุญมีโอกาส หมดบุญหมดวาสนา” เพื่อเข้าใจง่าย ขอขยายความ เพื่อใช้ประโยชน์ได้อย่างเหมาะสมในเชิงพุทธธรรม ดังนี้

๑. ความหมายเชิงพุทธปรัชญา

คำกล่าวนี้สะท้อน ให้เห็นหลักกรรม (กัมมวิบาก) ในพระพุทธศาสนา คือ - บุญ เป็นเหตุ - โอกาส วาสนา ความเอื้ออำนวยในชีวิต เป็นผล มิใช่โชคฟ้าลิขิต แต่เป็นผลของการกระทำที่สั่งสมไว้ “สัตว์ทั้งหลายมีกรรมเป็นของตน มีกรรมเป็นแดนเกิด มีกรรมเป็นเผ่าพันธุ์” (องฺ.ติก. ๓/๔๗)

๒. “มีบุญมีโอกาส” หมายถึงอะไร

ในทางธรรม หมายถึงบุคคลที่ เคย ให้ทาน มีโอกาสได้รับความช่วยเหลือ เคย รักษาศีล มีความน่าเชื่อถือ คนไว้ใจ เคย ภาวนา มีปัญญา เห็นทางออกในยามคับขัน จึงเกิดสิ่งที่เรียกว่า “โอกาสมาหาโดยไม่ต้องแย่งชิง” “วาสนาเกิดจากการกระทำ มิใช่การรอคอย”

๓. “หมดบุญหมดวาสนา” มิใช่คำขู่ แต่เป็นคำเตือน

ถ้อยคำนี้ ไม่ใช่การข่มขู่เชิงไสยศาสตร์ แต่เป็น การเตือนให้ไม่ประมาท หมายถึง "เมื่อไม่สร้างเหตุแห่งบุญ ผลแห่งความเกื้อกูลย่อมลดลง โอกาสดีๆ ในชีวิตจึงค่อยๆ หายไป" พระพุทธเจ้าตรัสว่า “อัปปมาทา อมตํ ปทํ” แปลว่า ความไม่ประมาทเป็นทางไม่ตาย

๔. หลักการใช้ถ้อยคำนี้ในการเชิญชวนทำบุญอย่างถูกต้อง

ตามที่ได้กล่าวเกริ่นไว้เบื้องต้นว่า “มีบุญมีโอกาส หมดบุญหมดวาสนา” คือในลักษณะสร้างความเข้าใจ กับแนวทางที่เหมาะสม อาตมาเชิญชวนด้วยเหตุและผล และได้ชี้ให้เห็นคุณค่าของการให้ ไม่ผูกบุญกับการแลกเปลี่ยนทางโลกโดยตรง ตัวอย่างถ้อยคำเชิญชวน “บุญไม่ใช่ของลอยฟ้า แต่เป็นทุนชีวิต วันนี้เราสร้างเหตุไว้ วันหน้าโอกาสจะมาถึงเอง เพราะมีบุญ จึงมีโอกาส หากไม่สร้างเหตุ วาสนาก็ย่อมไม่ส่งผลไปตามเหตุและกาลเวลา”

๕. สรุปเป็นคติธรรมสั้นๆ ตามหลักเหตุและผล

บุญ คือเหตุการลงทุนทางใจ โอกาส คือดอกผลของการกระทำ ดังนั้น ในโอกาสดิถีขึ้นปีใหม่ ขอสรุปธรรมเพื่อเป็นกำลังใจให้ผู้ถึงแล้วซึ่งทุกข์ จงพ้นจากทุกข์ ผู้ถึงแล้วซึ่งภัย จงเป็นผู้ไม่มีภัย

ถ้าเป็นผู้ล้มละลาย ขอให้กำลังใจว่า

"ทรัพย์อาจหมดไปด้วยความผิดพลาด แต่คุณค่าและความสามารถที่คุณมีอย่าให้หมดไปจากใจคุณ และถ้าคุณพร้อมที่จะลุกขึ้นสู้ เส้นชัยก็ยังให้โอกาสคุณเสมอ"

หรือถ้าเป็นผู้ป่วย ขอให้กำลังใจว่า

"ร่างกายอาจอ่อนแรง แต่ใจที่เข้มแข็ง คือพลังรักษาให้คุณมีชีวิตและอยู่ต่อได้อีกยาวนาน"

หรือถ้าเป็นคนทำงานไกลบ้าน ขอให้กำลังใจว่า

"ความเหนื่อยของเราวันนี้ คือรากฐานความมั่นคงของคนที่เรารัก"

ขออนุโมทนาเจ้าภาพผู้ศรัทธาถวายปัจจัยเปลี่ยนล้อยางรถ ต้อนรับปีใหม่พุทธศักราช 2569 จำนวน 4 ล้อ โตโยต้า Sienna ปี 2015 รถยนต์ที่พระสงฆ์ วัดพระธาตุทุ่งเศรษฐี ใช้ในกิจพระศาสนา ซึ่งประกอบด้วย ดังนี้ แม่หน่อย ชลลดา Cok $100 แม่แดง สมหมาย วิลเลียมส์ $100 แม่อัมพร boddy $100 พี่ปุ๊ม จารุมาลย์ Reisig $100 ท่านอาจารย์ สุพจน์ สาริบุตร และท่าน ผ.อ.อุทิศ ใจหลัก $50

ขอเชิญร่วมสนับสนุนบริจาคปัจจัยสมทบทุนทอดผ้าป่าสามัคคีต้อนรับปีใหม่ได้โดย Donation check payable to "Buddhist Meditation Society" หรือ Wat Phrathat Thongsethi ส่งไปตามที่อยู่ที่แจ้งไว้นี้ 6763 East Avenue H. Lancaster CA 93535 ส่วนท่านที่สะดวก Transfer money with Zelle ก็โอนด้วยเบอร์ (562) 249 - 3789 ขออนุโมทนาบุญ มา ณ โอกาสนี้ด้วย รูปขอจำเริญพร