ขอจำเริญพร ธรรมะสบายๆ สไตล์วัดพระธาตุทุ่งเศรษฐี อิมัง พินทุกัปปัง กะโรมิ คำพินทุผ้าที่ค้นหาได้ในหนังสือมนต์พิธี ที่ถูกถ่ายทอดสู่พระบวชใหม่ จากรุ่นสู่รุ่น รุ่นแล้วรุ่นเล่า ตกลงแล้วการทำพินทุผ้าของพระภิกษุสำคัญอย่างไร อธิบายที่มาของเหตุผลต้นบัญญัติ หรือเจตนารมณ์ที่พระพุทธเจ้ามุ่งเน้นนั้นเป็นอย่างไร

คำว่า พินทุกัปปะ หมายความว่า ทำจุดหรือแวววงกลมที่แห่งใดแห่งหนึ่ง โดยมากนิยมทำให้ตรงมุมของผ้า ขนาดไม่เล็กกว่าตัวเลือด และไม่ใหญ่กว่าแววตานกยูง ด้วยสี ๓ ชนิด สีเขียวคราม สีโคลน สีดำคล้ำ อย่างใดอย่างหนึ่ง เพื่อประโยชน์เป็นเครื่องหมายให้จำได้ว่า การนุ่งห่มก็เพื่อปกปิดร่างกายและเพื่อกันความละอาย ไม่ใช่เพื่อจะให้สวยงาม ถ้าไม่ทำพินทุก่อนนุ่งห่มใช้สอยท่านปรับเป็นอาบัติปาจิตตีย์ ผ้าที่ทำพินทุกัปปะคราวหนึ่งแล้ว ต่อไปไม่ต้องทำอีก คำว่า พินทุ (Pindu) แปลว่า "จุด" หรือ "เครื่องหมาย" เพื่อแสดงว่าผ้าผืนนั้นได้เข้าสู่การเป็นผ้าของพระภิกษุโดยชอบตามพระวินัยแล้ว ควรท่องจำคำบางบาลีทำพินทุกัปปะไว้ให้จำได้ ดังนี้

อิมัง พินทุกัปปัง กะโรมิ (ว่า ๓ หน) ขณะที่ว่า ก็ให้วง ๐ เป็นจุดดำลงไปที่มุมผ้าด้วย

(ที่มา การพินทุผ้า สุราปานวรรคที ๖ ภิกษุได้จีวรใหม่มา ต้องพินทุด้วยสี ๓ อย่าง คือ เขียวราม โคลน ดำคล้ำ อย่างใดอย่างหนึ่งก่อน จึงนุ่งห่มได้ ถ้าไม่ทำพินทุก่อนแล้วนุ่งห่ม ต้องปาจิตตีย์)

การ ทำพินทุผ้า (พินฺทุกัปปะ) ของพระภิกษุ สิ่งที่คนรุ่นใหม่แทบจะไม่ได้ให้ความสำคัญใดๆ และบางทียังเป็นสิ่งที่ "กำลังจะถูกลืม" เรื่องนี้มิใช่เป็นเพียงพิธีกรรมหรือธรรมเนียมที่ทำสืบต่อกันมาเท่านั้น แต่มีรากฐานมาจาก พระวินัยบัญญัติ และมีเจตนารมณ์สำคัญที่พระพุทธเจ้าทรงมุ่งหมายให้พระภิกษุละความยึดมั่นในรูปแบบของคฤหัสถ์ และดำรงตนในสมณวิสัย

เหตุแห่งการบัญญัติ

ในสมัยพุทธกาล มีผู้ถวายผ้าแก่พระภิกษุเป็นผืนใหม่ที่มีสีสันและลวดลายงดงาม บางครั้งมี

ลักษณะคล้ายผ้าของคฤหัสถ์หรือผ้าที่มีราคาสูง ทำให้คนทั่วไปเกิดความเข้าใจผิดว่า พระภิกษุก็ใช้ผ้าฟุ่มเฟือยเช่นเดียวกับฆราวาส พระพุทธเจ้าจึงทรงบัญญัติให้ ย้อมผ้าให้เป็นสีกรัก สีหม่น หรือสีที่ไม่ชวนกำหนัด, ทำพินทุเป็นเครื่องหมาย, ทำให้ผ้านั้นกลายเป็นผ้าสมณะโดยสมบูรณ์, จุดพินทุจึงเป็นสัญลักษณ์ว่า ผ้าผืนนี้ไม่ใช่ผ้าสำหรับความสวยงาม แต่เป็นบริขารของผู้สละโลกแล้ว

เจตนารมณ์ของพระพุทธเจ้า

๑. ตัดความยึดติดในความสวยงาม พระพุทธเจ้าทรงสอนให้ภิกษุใช้จีวรเพียงเพื่อ "ป้องกันความหนาว ความร้อน เหลือบ ยุง ลม แดด และเพื่อปกปิดอวัยวะที่ควรปกปิด" มิใช่เพื่อความงามหรือการโอ้อวด การทำพินทุจึงเป็นเครื่องเตือนใจว่า จีวรเป็นเพียงปัจจัยสี่ มิใช่เครื่องประดับ

๒. เปลี่ยนผ้าคฤหัสถ์ให้เป็นผ้าสมณะ แม้ผ้าจะเป็นผ้าใหม่หรือผ้าราคาแพง เมื่อผ่านการย้อมและทำพินทุแล้ว ก็ถือว่าได้ละลักษณะเดิม กลายเป็นผ้าของนักบวช เป็นการเปลี่ยนทั้งรูปแบบภายนอกและความหมายภายใน

๓. ป้องกันความกำหนัดของตนและผู้อื่น ผ้าที่มีสีฉูดฉาดหรือมีลวดลายงดงาม อาจเป็นเหตุให้เกิดความกำหนัด พระพุทธเจ้าจึงทรงให้จีวรมีสีหม่นและทำพินทุ เพื่อไม่ให้เป็นที่ดึงดูดสายตา

๔. เป็นเครื่องหมายแห่งความสละโลก จุดพินทุแม้จะเล็ก แต่เป็นสัญลักษณ์ว่า ผู้ครองผ้าผืนนี้ ได้ละเพศคฤหัสถ์แล้ว จึงเป็นเครื่องหมายแห่งความมักน้อย สันโดษ และชีวิตสมณะ

๕. เพื่อรักษาพระวินัยให้เป็นแบบแผนเดียวกัน พระพุทธเจ้าทรงเน้นว่า ภิกษุทั้งหลายควรมีรูปแบบการใช้จีวรที่เหมาะสม ไม่ปล่อยให้แต่ละรูปแต่งกายตามความนิยมของตน เพราะจะทำให้พระศาสนาขาดความเรียบร้อย การทำพินทุจึงเป็นส่วนหนึ่งของการรักษาระเบียบวินัยของคณะสงฆ์

ในมิติของวิปัสสนา

หากพิจารณาตามแนววิปัสสนา การทำพินทุเป็นการเตือนให้เห็นว่า จีวรเป็นเพียงธาตุ ๔ ประชุมกัน, ไม่มีความงามที่เที่ยงแท้, ไม่ใช่ตัวตน, ใช้เพียงอาศัยเพื่อการปฏิบัติธรรม, จึงสอดคล้องกับการพิจารณา ปัจจเวกขณ์จีวร (การพิจารณาการใช้จีวร) ที่ภิกษุควรระลึกทุกครั้งก่อนใช้

เรื่องนี้พอจะสรุปได้ว่า เจตนารมณ์ของพระพุทธเจ้าในการบัญญัติให้ทำพินทุ มิใช่อยู่ที่ "จุดหมึก" แต่ทรงมุ่งให้พระภิกษุมีจิตสำนึกว่า จีวรเป็นเพียงปัจจัยสี่ ไม่ใช่เครื่องประดับ ตัดความยึดติดในความงามและความหรูหรา แยกวิถีชีวิตของสมณะออกจากคฤหัสถ์อย่างชัดเจน รักษาความเป็นระเบียบเรียบร้อยของพระสงฆ์ ฝึกความมักน้อย สันโดษ และความไม่ยึดมั่นถือมั่น

ดังนั้น "พินทุผ้า" จึงมิใช่เพียงธรรมเนียมปฏิบัติ หากแต่เป็น สัญลักษณ์แห่งการสละโลกและการดำรงชีวิตตามพระธรรมวินัย ซึ่งสะท้อนพระปัญญาของพระพุทธเจ้า ที่ทรงวางหลักการให้พระศาสนาดำรงอยู่อย่างสง่างาม เรียบง่าย และเอื้อต่อการบำเพ็ญสมณธรรมนั่นเทียว.

ขอเชิญร่วมเป็นเจ้าภาพ ทอดผ้าป่าถวายช่วย ค่าน้ำ - ค่าไฟ ตามสมควรแก่กำลัง เพื่อสั่งสมบุญถวายเป็นพุทธบูชา และเพื่อสนับสนุนวัดให้เกิดประโยชน์ส่วนรวม โดย Donation check payable to "Buddhist Meditation Society" หรือ Wat Phrathat Thongsethi ส่งไปตามที่อยู่ที่แจ้งไว้นี้ 6763 East Avenue H. Lancaster CA 93535-7849 ส่วนท่านที่สะดวก Transfer money with Zelle ก็โอนด้วยเบอร์ (562) 249 - 3789 ขออนุโมทนาบุญ มา ณ โอกาสนี้ด้วย รูปขอจำเริญพร