ทุกคืนผมจะเข้าห้องนอนไม่เกิน 7:30 PM ช่วงหัวค่ำจะนั่งดูข่าวและสาระทางทีวีกับแม่บ้าน วัย 86 ปี ผมดำเนินชีวิตแต่ละวันจะคล้ายๆกัน

ทุกเย็นผมจะนั่งดูทีวีกับภรรยา ประมาณชั่วโมง – ไม่ถึงสองชั่วโมง บอกแม่บ้าน “กู๊ดไนท์”

เดินเข้าห้องนอน ผมจะอาบน้ำก่อนนอนเกือบทุกคืน ทุกวันจะอาบน้ำ 2 ครั้ง อาบเช้า หลังจากตื่น การอาบน้ำ นอกจากชำระร่างกายหลักจิตวิทยา กล่าวว่ากระตุ้นระบบการทำงานให้ตื่นตัว เพราะการอาบน้ำเช้า นอกจากชำระร่างกาย ยังเป็นการกระตุ้นร่างกาย

และการกระตุ้นเซลล์ของร่างกาย คือการออกกำลัง อาทิตย์ละอย่างน้อย 4-5 วัน จะไปออกกำลังที่ YMCA เมืองอัลบานี่ จากบ้านผมเมืองเอลเซอริโต้ประมาณไมล์เดียว

เมืองที่ไปออกกำลังเรียกเมืองอัลบานี่ ชอบมากอย่างหนึ่ง จอดรถได้ราวๆ ชั่วโมงครึ่ง ได้ต้องหยอดเงิน วันหนึ่งผมเดินออกจาก YMCA เห็นรถให้ตั๋วจอดรถเกินเวลา

โสหุ้ยการจอดรถ แตกต่างแต่ละเมืองย่านธุรกิจ บางเมือง อย่างเมืองเบิร์คเล่ย์ หลายที่มีมิเตอร์หยอดเงิน รถให้ตั๋วจะมาบ่อยหน่อย เพราะการจอดรถ การเข้าออกของรถต่างกัน บางคัน จอดรถหยอดมิเตอร์ กะจะไปไม่นาน เกิดเดินเพลิน เช้าดื่มกาแฟ แถวเบิร์คเล่ย์ และอัลบานี่ ร้านกาแฟเยอะ เจอคนรู้จัก คุยเพลิน พอออกจากร้านกาแฟ มองกระจกหน้ารถ ตรงที่ปัดน้ำฝน มีซองตั๋วหนีบไว้กับที่ปัดน้ำฝน หลายคนพอเห็นตั๋วแต่ไกล อดหงุดหงิด ค่าตั๋วเติมน้ำมันรถขับได้ตลอดอาทิตย์ถึงสองอาทิตย์ แล้วแต่ปัจจัยของเจ้าของรถ

อย่างผมค่าน้ำมันรถ จ่ายตามตั๋วจอดรถที่มิเตอร์หมดเวลา ใช้ได้อย่างน้อย 2 อาทิตย์ หรือถ้าไม่เติมน้ำมัน จะนั่งร้านแฮมเบอเกอร์ดีๆ มีคนบริการ สั่งเบอเกอร์ใส่ชีสและเบค่อน น้ำส้มคั้น เงินยังเหลือ

การออกกำลัง นอกจาก YMCA เดือนละ อย่างน้อย 2 ครั้ง ผมจะขับรถไปเมืองเบิร์คเล่ย์ ซื้ออาหารประเภทแซนวิช หรือแฮมเบอเกอร์ ติดมือไปถนนยูนิเวอร์ซิตี้ ปลายถนน ลอดใต้สะพานขับไปสะพานยื่นออกนอกทะเลภายใน เดินพักผ่อน กัดชีสเบอเกอร์ เคี้ยวเดิน พักผ่อน แต่จำไว้ กระดาษห่อแฮมเบอเกอร์ อย่าทิ้งลงในทะเล ผิดกฎหมาย บางทีก็ได้เรียนรู้จะสอนพฤติกรรมการทิ้งของไม่ต้องการ ควรทิ้งลงในถัง ถ้ายังไม่เห็นที่ทิ้งควรถือติดมือไว้ พอเจอถังใส่ขยะก็ทิ้ง การช่วยกันดูแลรักษาความสะอาดเป็นพฤติกรรมของทุกคน พฤติกรรมดีงาม ควรฝึกบ่อยครั้ง จนกลายเป็นความดีงามเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต ชีวิตผมเคยเป็นนักเรียน ออกจากบ้านหลังจากจบ ป.4 เรียนมัธยมอยู่กับสังฆราช สังฆราชแนะนำ และให้ช่วยกันกวาดดูแลความเป็นระเบียบ ไม่เพียงกระดาษที่เราทิ้ง บางครั้งใบไม้ กิ่งไม้ ถ้าช่วยกันดูแล เก็บทิ้ง ความสะอาดย่อมบังเกิด การเก็บกระดาษทิ้ง กลายเป็นพฤติกรรมดีงาม พฤติกรรมคือการทำสม่ำเสมอจนกลายเป็นนิสัย โดยเฉพาะสิ่งดีงามกลายเป็นพฤติกรรมดีๆ ของชีวิต

ผมออกจากบ้าน หลังจากจบประถมปีที่ 4 บ้านอยู่อยุธยา พอจบ ป.4 พ่อแม่พาผมไปวัดราชบพิธ ติดกับเสาชิงช้า ฝากไว้กับสมเด็จพระสังฆราช เรียนมัธยม

เคยเล่ามาก่อนช่วงผมอยู่อยุธยา เรียนประถมศึกษาประถม 1 - ประถม 4 สมเด็จพระสังฆราช เจ้าอาวาสวัดราชบพิธ จะเสด็จไปอยุธยาให้รางวัลเด็กเรียนได้ที่หนึ่งของโรงเรียนประชาบาล ชื่อ “วาสนานุกูล” สังฆราชท่านเกิดติดกับโรงเรียนและอุปถัมภ์โรงเรียน สิ้นปีท่านจะเสด็จไปให้รางวัลเด็กเรียนได้ที่หนึ่ง ผมได้รางวัลทุกปี

พอจบ ม.6 ออกจากวัด กราบสมเด็จพระสังฆราช เด็กศิษย์วัดเป็นศิษย์สมเด็จพระสังฆราชมี 3-4 คน ต่างเป็นญาติ รุ่นผมมีรุ่นพี่เรียนธรรมศาสตร์ อีกคนเป็นญาติรุ่นน้องเข้าเรียนนายร้อย พอจบเตรียมทหารได้มาเรียนต่อเวสป้อย

ส่วนผมจบ ม.6 สอบได้ทุนเรียนครูออกไปอยู่หอโรงเรียนเป็นรุ่นที่ 2 ทุกคนเรียนฟรี หลับนอนฟรี กินฟรี เรียนรู้การใช้ชีวิตร่วมกันกับเพื่อน “วัยรุ่น”

จนถึงวันนี้ออกจากบ้านหลังจากจบประถม 4 วันนี้อายุย่าง 86 ปี วัยสูงอายุ ผมมีกิจกรรมอะไรบ้าง

ผมจะเข้านอนก่อน 8:00 PM ทุกคืนจะทำใจให้สงบ จะสวดมนต์ก่อนนอน ทุกคืนจะอ่านหนังสือทุกคืน การอ่านหนังสือ กลายเป็นกิจวัตรประจำวันของผม

ช่วงเด็ก ป.1-ป.4 พ่อแม่ตื่นเช้าจะปลุกให้ผมตื่น อ่านหนังสือ ทำการบ้าน

ช่วงมัธยม ญาติเป็นผู้พิพากษาอาศัยวัด อยู่กับสังฆราช จะปลุกผมอ่านหนังสือทำการบ้าน

พอจบ ม.6 สองชิงทุนเรียนครูฟรีอยู่หอฟรี อาหารฟรี เป็นนักเรียนทุน รุ่น 2 ตอนอยู่หอใหม่ๆ ทุกเช้า เสาร์-อาทิตย์ อาจารย์ประจำหอ จะปลุก วิ่ง ตอนเป็นนักเรียนทุน ปีแรกเพื่อนเลือกผมเป็นหัวหน้าห้อง ขึ้นปีสองหัวหน้าห้องยังอยู่และเลือกเป็นสวัสดิการ ช่วงเรียนบางแสน เพื่อนปลุกยิ่งเสาร์อาทิตย์ ชวนเดินไปตลาดหนองมน หาดทรายบางแสน

ช่วงนักเรียนปริญญาโท 1969 ที่วิทยาลัย Eastern Oregon College จะปลุกตัวเองทุกเช้ามืด อ่านตำรา บางเช้าเดินไปตลาดหาของกิน ชอบวิทยาลัยเดินขึ้นเขาไม่สูงมาก

ทุกสิ่งการตื่นเช้า อ่านหนังสือ เดินเล่น กลายเป็นพฤติกรรมดีงามของชีวิต ผมใช้ชีวิตเดินทางคนเดียวในยุโรป 3 ครั้ง แต่ละครั้งการเดินทางในยุโรป 3 ครั้ง แต่ละครั้งการเดินทางในยุโรปจะกินอยู่อย่างประหยัด หาโรงแรมที่เรียกว่า โฮเต็ล ราคายุคโน้นถูก มีปีหนึ่ง 1973 เดินหาโฮเต็ลถูกๆ ใน ลอนดอนไม่มี ตัดสินใจนั่งรถเมย์ กลับมาสถานีรถไฟ นั่งรถเที่ยงกลางคืน นั่งหลับในรถไฟ ไปแคนาดา ถึงแคนาดาราวๆ 5:00 AM หาโรงแรมราคาถูกมีเยอะ ไม่ใช่สุดสัปดาห์ คนท่องเทียวน้อย เป็นพฤติกรรมอันปกติที่ผมใช้ ทุกประเทศที่ผมพักในโรงแรม จะเลือกโรงแรมราคาถูก เพราะใช้เพียงอาบน้ำ ท่องเที่ยว หลายประเทศ ผมจะตื่นแต่เช้ามืด ราวๆ 5:00 AM อาบน้ำเดินทางไปตลาด ซื้อของติดมือในตลาดสด ราคาของจะถูกว่าตามบ้าน

พอถึงวันนี้ วัย 86 ปี ผมยังแข็งแรงยังตื่นราวๆ 5:00 AM พอตื่นจะออกกำลังบนเตียง บีบตามตัว นวดศีรษะ หลังจากตื่นราวๆ 5:30 จะต้มน้ำทำกาแฟ การดื่มกาแฟ ผมจะดื่มวันละแก้วทุกเช้า กาแฟที่ใช้ยี่ห้อ France Roast ไม่เติมครีมและน้ำตาล

ก่อนโน้นถอยหลังประมาณเกิน 20 ปี ดื่มไวน์กับอาหารมื้อเย็นดื่มชาโดเน่ย์ หยุดดื่มประมาณหลังจาก 20 ปีที่แล้ว

วัย 86 ผมทำอะไร ตื่นราวๆ 5:00 AM ยกเท้าบีบตัว อ่านหนังสือบางวันอย่างวันนี้เขียนหนังสือ ให้หนังสือพิมพ์ไทยแอล.เอ. ช่วงอยู่วิทยาลัยผมก็เคยเขียนหนังสือจะไป YMCA อาทิตย์ละ 5 วัน ออกกำลัง

ปกติเป็นคนชอบอ่านหนังสือ เรียนมัธยมสุดสัปดาห์จะเดินไปแถววังบูรพา มีร้านหนังสือ เยอะไปหาหนังสือ อ่านในร้าน ถ้าอยากได้อ่านเรื่องเดียวติดกัน จะนิยมไปหอสมุด อย่างห้องสมุดแห่งชาติไม่ไกลจากสนามหลวง

การอ่านหนังสือ ภรรยาผมก็ชอบอ่าน ลูก 2 คนจบด็อกเตอร์ ผู้หญิงจบ MD หมอจากเคมบริดจ์ ลูกชายจบ PhD ปริญญาเอก สอนมหาวิทยาลัย San Diego หลานชาย 3 คนก็รักการอ่าน คนโตเข้าเรียนมหาวิทยาลัยในแคนาดา คนกลางของชีวิตเข้ามหาวิทยาลัยมิชิแกน แล่นเรือใบ การเรียนและกิจกรรมเป็นส่วนของชีวิต